Wiadomości, Sport, Kultura, Moto 2026-11-03

Bądź na bieżąco

Odszedł Stanisław Janicki

2026-05-25 12:20:45 UM Bielsko-Biała 80549

Był historykiem kina, dziennikarzem, reżyserem, scenarzystą, wykładowcą akademickim, doktorem nauk humanistycznych, krytykiem filmowym, pisarzem - oraz prawdziwą legendą telewizji.

Stanisław Janicki. Fot. Paweł Sowa UM BB

Odszedł Stanisław Janicki. Autor słynnego cyklu W starym kinie zmarł 24 maja w wieku 93 lat. Był historykiem kina, dziennikarzem, reżyserem, scenarzystą, wykładowcą akademickim, doktorem nauk humanistycznych, krytykiem filmowym, pisarzem - oraz prawdziwą legendą telewizji. Jego ciemne okulary, charakterystyczne "r", kultura i erudycja przyciągały przed ekrany miliony widzów. Od wielu lat mieszkał w Bielsku‑Białej; w 2023 roku Rada Miejska przyznała mu tytuł Zasłużonego dla Miasta.

Stanisław Janicki urodził się w Czechowicach‑Dziedzicach. Studiował filmoznawstwo na Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego (1955). W latach 1954‑70 był dziennikarzem, a potem redaktorem magazynu Film (m.in. pełnił funkcję kierownika działu polskiego), w latach 1970‑74 pracował w redakcji miesięcznika Kino. Współpracował także z wieloma redakcjami, publikując wiele artykułów o tematyce filmowej. W latach 1964‑66 pełnił funkcję redaktora naczelnego Kroniki Filmowej Radar w Wytwórni Filmowej Czołówka. Jako scenarzysta i reżyser współpracował z Telewizją Polską (w latach 1974‑76 był redaktorem Redakcji Filmowej Programu 1) i łódzką Wytwórnią Filmów Oświatowych. Wykładał historię filmu na wielu uczelniach, m.in. w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie (1980‑82) i na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (od 1982).

Napisał dramat Iskra we mgle, wystawiony w 1980 w Teatrze Dramatycznym w Legnicy (także reżyseria), tłumaczył dramaturgię japońską. Był autorem wielu książek o tematyce filmowej, z których najważniejsze to: Eugeniusz Cękalski (1958), Polscy twórcy filmowi (1962), Aleksander Ford (1967), Film polski od A do Z (trzy wydania), Film japoński (1982), Film polski wczoraj i dziś (wyd. polskie i angielskie, 1985), W starym polskim kinie (1985), Polskie filmy fabularne 1902‑1988 (1990).

Ogromną popularność zyskał dzięki cyklicznemu programowi W starym kinie, realizowanemu w telewizji w latach 1967‑99, w którym prezentował m.in. polskie filmy przedwojenne.

Stanisław Janicki w latach 2004‑2019 prowadził w Bielsku‑Białej cykl spotkań Stare kino w Starym Zamku. Nakręcił filmy Bielsko‑Biała - dwa miasta w jednym (1998) oraz film biograficzny Brat papieża (2006) - o losach związanego z naszym miastem Edmunda Wojtyły - brata św. Jana Pawła II. Jego cykl Odeon Stanisława Janickiego emitowany był na antenie RMF Classic.

Wielokrotnie był nagradzany, m.in. za całokształt twórczości i działalności, otrzymał m.in.: Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, IKAR 2003 – nagrodę Prezydenta Miasta Bielska‑Białej za wybitne znawstwo i popularyzację sztuki filmowej, Wyróżnienie honorowe Złoty liść na II Ogólnopolskim Festiwalu Piosenki Retro, Kraków 2005, Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

O swoich związkach z naszym miastem Stanisław Janicki mówił tak:
- W 1945 roku, po zakończeniu wojny, przenieśliśmy się do Bielska, które nie było nam obce, ponieważ mieszkała tu rodzina. Ojciec został głównym księgowym browaru bielskiego. Tutaj zacząłem swoją edukację. Dzisiaj nie umiem powiedzieć, w jakich szkołach, bo reforma szkolnictwa w latach 1945‑47 spowodowała duże zmiany. W Bielsku zrobiłem maturę. Potem wyjechałem. W moim życiu było kilka przełomów. Mając już dość popularności telewizyjnej, zacząłem pracę właściwą - reżysera filmowego. Dlatego pierwszą rzeczą, jaką zrobiłem po powrocie do Bielska‑Białej, był film pt. Dwa miasta w jednym. Mój kontakt z Bielskiem nie polegał na tym, że przyjeżdżałem tu, by kogoś odwiedzić. Ja w tym mieście coś robiłem, powiem szumnie: dla tego miasta robiłem.

Kopiowanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła: www.super-nowa.pl

r e k l a m a